Nói và nghe : Thảo luận về một vấn đề trong đời sống phù hợp với lứa
tuổi (tổ chức hợp lí nề nếp sinh hoạt của bản thân)
Để trưởng thành, mỗi người chúng ta cần rất nhiều điều kiện, trong đó có
những điều kiện do chính mình tạo nên. Đề cập vấn đề này, không thể
không nói tới việc làm chủ bản thân, bắt đầu từ việc tổ chức hợp lí nên
nếp sinh hoạt hằng ngày. Cùng các bạn chọn thảo luận về một nội dung
cụ thể liên quan đến điều đó, hẳn em sẽ có được những thu hoạch bổ ích
trong việc tự xây dựng cho mình một điều kiện học tập, rèn luyện, phấn
đấu phù hợp và tốt đẹp.
1. Trước khi thảo luận
- Chọn thời điểm thích hợp để trao đổi về việc xác định vấn đề thảo luận.
Cuộc thảo luận chỉ có kết quả tốt nếu tất cả mọi người đều có thời gian
chuẩn bị. Nên tiến hành trao đổi vào cuối một buổi học trước ngày diễn ra
tiết thảo luận này
- Một số vấn đề có thể thảo luận (gợi ý): Việc xây dựng nề nếp sinh hoạt
cá nhân có mối quan hệ như thế nào đối với bước đường trưởng thành,
phát triển của chúng ta? Có nên lập thời gian biểu cho sinh hoạt hằng
ngày của bản thân không? Có thể tham gia làm việc nhà như thế nào để
không gây ảnh hưởng tiêu cực đến thời gian dành cho việc học tập? Thói
quen nào cần từ bỏ, thói quen nào cần hình thành, gây dựng để cuộc
sống trở nên lành mạnh, có ý nghĩa? Chơi có cần thiết không, chơi những
gì và thời gian chơi được bố trí thế nào là hợp lí? Nên xây dựng kế hoạch
giao tiếp xã hội như thế nào ngay từ hôm nay?...
- Khi đã thống nhất được vấn đề thảo luận, từng cá nhân cần suy nghĩ
nghiêm túc và vấn đề và phác thảo ý kiến sẽ phát biểu xuất phát từ trải
nghiệm riêng và từ việc quan các “mô hình” tích cực hoặc tiêu cực trong
đời sống quanh mình. Có thể chuẩn bị : một số tư liệu minh hoạ (truyện
kể, tranh ảnh, đoạn phim,...) để sử dụng khi cần thiết
- Để có được ý kiến hay, em có thể tìm đọc thêm các tài liệu viết về những
người thành đạt biết thu xếp việc nhà và xây dựng được nề nếp sinh hoạt
cá nhân hợp lí.

- Do yêu cầu mang tính đặc thù của hoạt động thảo luận, ý kiến em sẽ
trình bày không cần có đầy đủ các phần hay các ý như: giới thiệu vấn đề
thảo luận, điểm qua những ý kiến đã có về vấn đề,... Điều quan trọng là
phải xác lập được một góc nhìn riêng khiến nhiều ý tưởng mới về vấn đề
liên tục nảy sinh (có thể ý kiến em đã chuẩn bị lại trùng về nội dung với ý
kiến của bạn phát biểu trước, vì vậy, em phải nhanh chóng hình thành ý
kiến mới, đảm bảo cho cuộc thảo luận có bước tiến triển rõ rệt, không rơi
vào tình trạng luẩn quẩn).
2. Thảo luận

Bài nói tham khảo
Thói quen đi trễ:
Lần gần nhất mà bạn phải ngồi chờ đợi một ai đó là bao lâu rồi? Có lẽ thói
quen đi trễ đã không còn xa lạ gì với mọi người nữa, nó gần như trở thành
thói quen của rất nhiều người trong xã hội, đủ mọi tầng lớp, lứa tuổi,…và
đặc biệt là ở lứa tuổi học sinh có thói quen đi học muộn với đủ mọi lý do
hết sức vô lí được đưa ra.
Quản lý thời gian là một giải pháp cần thiết để khắc phục được tình trạng
trễ giờ, quên thời gian,… và cần phải bố trí đủ thời gian vào buổi sáng để
sẵn sàng đi học, trì hoãn các công việc không cần thiết cũng như dự đoán
được các vấn đề về giao thông. Rất nhiều người không có ý thức sắp xếp,

phân bổ thời gian một cách hợp lý, làm việc gì cũng chậm chạp và họ coi
việc đi học muộn trở thành một việc hết sức bình thường. Việc đi đúng giờ
không chỉ thể hiện bạn là một người văn minh, hiện đại mà còn là một
người biết tôn trọng người khác. Chẳng hạn việc bạn thường xuyên đi trễ
sẽ làm mất đi uy tín của bạn, lời hứa không còn có trọng lượng và bị đánh
giá là người không đáng tin cậy. Nếu bạn nghĩ rằng đi học muộn là việc
của bạn và hậu quả ra sao mình bạn chịu thì nhầm rồi nhé. Khi bạn đến
lớp muộn, nó không chỉ làm gián đoạn dòng chảy của một bài giảng hoặc
thảo luận, mà còn ảnh hưởng đến sự tập trung của học sinh khác, cản trở
việc học của tập thể và thường ăn mòn tinh thần lớp học. Thầy cô cũng vì
thế mà cảm thấy bực mình và không muốn dạy một lớp học mà có nhiều
bạn vô ý thức, vô kỉ luật như vậy.
Việc mọi người đi trễ có thể do một sự cố ngẫu nhiên như: ngủ quên, tắc
đường, nhỡ xe, thời tiết,…. nhưng cũng có thể đó đã trở thành một thói
quen ngấm vào máu. Có rất nhiều nguyên nhân khiến các bạn đến lớp
muộn, có thể là nguyên nhân chủ quan với lí do làm bài tập ngủ muộn,
sáng dậy muộn,… hay nguyên nhân khách quan như việc tắc đường, xe
hỏng,…. Nhưng dù có là lý do gì đi nữa thì việc đi trễ vẫn là một thói quen
không tốt để lại rất nhiều hậu quả đáng tiếc và chúng ta cần từ bỏ nó ngay
từ bây giờ. Tác hại của việc đi trễ là vô cùng lớn. Nếu mỗi người trong xã
hội đều không coi trọng việc đúng giờ thì xã hội sẽ không thể nào tiến bộ
được. Để tránh tình trạng đi học muộn, các bạn hãy tự chọn cho mình một
biện pháp khắc phục phù hợp với bản thân mình, giảm thiểu tối đa thời
gian bị mất bởi những lí do không cần thiết.
Đi trễ không chỉ đơn thuần là một thói quen xấu mà còn là căn bệnh bám
rễ vào tư tưởng mỗi người và có thể gây nên những hậu quả khó lường
nếu không được khắc phục ngay từ bây giờ. Để khắc phục thói quen đi trễ
của bản thân đầu tiên bạn phải là một người biết coi trọng thời gian và
đơn giản là có ý thức tôn trọng người khác và tôn trọng chính bản thân
mình. Thứ nhất, bạn phải biết cách lập kế hoạch phân bổ thời gian trong
ngày một cách hợp lí. Nếu bạn là người chậm chạp, lề mề trong việc
chuẩn bị trước khi ra khỏi nhà thì hãy nhớ cài đồng hồ hẹn trước một chút
thời gian để không bị lỡ hẹn và đi học đúng giờ. Thứ hai, nếu bạn là
người đãng trí hay quên thì hãy tự lập cho mình một thời gian biểu khoa
học và nhớ thường xuyên theo dõi nó để chắc chắn rằng mình không bỏ
quên hay đi trễ một cuộc hẹn hay một buổi học nào cả. Và bạn cũng nên
dự trù thời gian để có thể hoàn thành công việc và những việc có khả

năng phát sinh thêm, tránh để quỹ thời gian của bạn bị quá tải, trôi đi một
cách lãng phí.
Cha ông ta có câu: “Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời” dù biết rằng việc
thay đổi thói quen từ thường xuyên đi trễ thành một người luôn đúng giờ
là một việc làm rất khó nhưng không phải là không làm được. Vì vậy bạn
và tôi, chúng ta đừng để đi muộn trở thành thói quen không thể sửa mà
hãy cùng nhau trở thành người có thói quen làm việc khoa học và hiệu
quả hơn. Hãy biết quý trọng thời gian!
3. Đánh giá, rút kinh nghiệm
Việc đánh giá, rút kinh nghiệm hưởng về hai nội dung chính: mức độ
thành công của cuộc thảo luận và chất lượng của các ý kiến phát biểu.
Mặc dù có liên quan với nhau nhưng hai nội dung này vẫn có điểm phân
biệt một bên đánh giá về cách tổ chức hoạt động tập thể, một bên đánh
giá về sự tham gia cụ thể của từng thành viên. Khi đánh giá về cuộc thảo
luận, cần dựa vào các tiêu chí chính:
- Chọn được vấn đề thảo luận phù hợp, hấp dẫn, tạo được động lực rèn
luyện, phấn đấu cho mỗi cá nhân.
- Đảm bảo được sự tập trung, không chệch khỏi vấn đề đã xác định.
- Tạo được điểm nhấn với những ý kiến đề xuất được mô hình tổ chức
nền nếp sinh hoạt cá nhân đáng nhân rộng.
- Tìm được sự đồng thuận ở một số mặt cơ bản.
- Xây dựng được không khí dân chủ, tôn trọng lẫn nhau, không bài bác
những cách tổ chức nề nếp sinh hoạt có tính khác biệt ở một cá nhân nào
đó.
Khi đánh giá về sự tham gia cụ thể của từng thành viên, có thể dựa vào
các tiêu chi đã được nêu ở bằng Người nói - Người nghe trong phần Thảo
luận